Ciężar maksymalny, czyli 1RM, to największy ciężar, jaki jesteś w stanie podnieść w danym ćwiczeniu na jedno pełne powtórzenie. Na nim opiera się większość planów siłowych rozpisanych w procentach, dlatego tak wielu trenujących chce go znać, najlepiej bez robienia testu na jedno powtórzenie. Ciężar maksymalny możesz policzyć z serii wykonanej do upadku, korzystając z jednego z dwóch wzorów: Epleya albo Brzyckiego. Wynik jest przybliżeniem, ale do około 10 powtórzeń sprawdza się dobrze. W tym artykule zebrałem oba wzory, przykład policzony krok po kroku, tabelę i zasady, dzięki którym kalkulator 1RM da Ci użyteczną liczbę.
Spis treści
Wzory na 1RM: Epley i Brzycki
W obu wzorach używamy tych samych dwóch wartości: w to ciężar, który podniosłeś, a r to liczba powtórzeń wykonanych do upadku.
Pierwszy z nich, wzór Epleya, wygląda tak: 1RM = w × (1 + r / 30). Liczbę powtórzeń dzielisz przez 30, dodajesz jedynkę i mnożysz wynik przez ciężar.
Drugi to wzór Brzyckiego: 1RM = w × 36 / (37 – r). Tutaj ciężar mnożysz przez 36, a potem dzielisz przez różnicę między 37 a liczbą powtórzeń.
Weźmy przykład: podnosisz 80 kg na 5 powtórzeń do upadku. Według Epleya 5 podzielone przez 30 daje około 0,167, po dodaniu jedynki mamy 1,167, a 80 × 1,167 to 93,3 kg. Według Brzyckiego 37 – 5 daje 32, następnie 80 × 36 to 2880, a 2880 podzielone przez 32 to równe 90 kg.
Różnica między wzorami to już kilka kilogramów, dlatego wynik traktuj jako przybliżenie, a nie dokładną wartość. Co ciekawe, przy 10 powtórzeniach oba wzory dają dokładnie taki sam wynik. Powyżej tej liczby coraz bardziej się jednak rozjeżdżają, więc do liczenia ciężaru maksymalnego nadają się serie do około 10 powtórzeń.
Tabela: 1RM i procent ciężaru maksymalnego
Poniższa tabela pokazuje, jaki 1RM wychodzi ze 100 kg podniesionych na daną liczbę powtórzeń i jakim procentem ciężaru maksymalnego jest te 100 kg. Żeby policzyć wynik dla swojego ciężaru, mnożysz wartość z tabeli przez ten ciężar i dzielisz przez 100. Jeśli zrobiłeś 60 kg na 8 powtórzeń, według Epleya wychodzi 126,7 × 60 / 100, czyli około 76 kg.
| Powtórzenia | 1RM wg Epleya | 1RM wg Brzyckiego | % 1RM wg Epleya | % 1RM wg Brzyckiego |
|---|---|---|---|---|
| 2 | 106,7 kg | 102,9 kg | 94% | 97% |
| 3 | 110,0 kg | 105,9 kg | 91% | 94% |
| 5 | 116,7 kg | 112,5 kg | 86% | 89% |
| 8 | 126,7 kg | 124,1 kg | 79% | 81% |
| 10 | 133,3 kg | 133,3 kg | 75% | 75% |
| 12 | 140,0 kg | 144,0 kg | 71% | 69% |
Jak używać kalkulatora 1RM w treningu
Żeby wynik miał sens, pilnuj trzech rzeczy:
- Seria musi być wykonana do upadku, czyli bez zapasu powtórzeń, bo wzór zakłada, że w danej serii zrobiłeś maksimum.
- Do liczenia bierzesz serie do około 10 powtórzeń, przy dłuższych wzory coraz bardziej się rozjeżdżają.
- Wynik zaokrąglasz do najmniejszego dostępnego talerza, bo 93,3 kg i tak nie założysz na sztangę.
Który wzór wybrać? W badaniu z udziałem 20 trenujących osób wzór Epleya, liczony z serii wyciskania leżąc wykonanej do upadku przy 70% 1RM, dał wyniki bliższe zmierzonemu ciężarowi maksymalnemu niż wzory Wathena i Mayhewa.
Ciężar maksymalny liczysz osobno dla każdego ćwiczenia, na przykład w przysiadzie i w martwym ciągu, bo wynik z jednego ruchu nic nie mówi o drugim. Procenty z kalkulatora to zresztą nie jedyna droga do ustalania ciężarów. Jeśli zamiast nich wolisz kontrolować rezerwę powtórzeń, służy do tego skala RPE i RIR. O planowaniu intensywności przez RPE i RIR możesz przeczytać tutaj.
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć 1RM wzorem Epleya?
Wzór Epleya to 1RM = w × (1 + r / 30), gdzie w to ciężar, a r to liczba powtórzeń wykonanych do upadku. Przykładowo 80 kg na 5 powtórzeń daje według Epleya 93,3 kg.
Czym różni się wzór Brzyckiego od wzoru Epleya?
Wzór Brzyckiego to 1RM = w × 36 / (37 – r) i dla krótkich serii daje nieco niższy wynik niż wzór Epleya, na przykład 90 kg zamiast 93,3 kg dla 80 kg na 5 powtórzeń. Przy 10 powtórzeniach oba wzory dają ten sam wynik, a powyżej tej liczby coraz bardziej się rozjeżdżają.
Z ilu powtórzeń można liczyć ciężar maksymalny?
Wzory na 1RM nadają się do serii do około 10 powtórzeń wykonanych do upadku, czyli bez zapasu powtórzeń. Wynik jest przybliżeniem i liczy się go osobno dla każdego ćwiczenia.
